«Што рабіць каб доўга жыць?»

Міра ЛУКША

Ці ёсць якіясь сакрэты і спосабы доўгажыхароў на доўгае жыццё ў здароўі? Так. Калі адкінуць міфы пра «сакрэтны эліксір», у доўгажыхароў звычайна няма адной чароўнай звычкі. Найбольш пераканаўча выглядае сукупнасць простых рэчаў, якія чалавек робіць дзесяцігоддзямі. Што найбольш звязана з доўгім жыццём у добрым стане: рэгулярны рух,

неабавязкова спорт высокіх дасягненняў. Хада, праца ў садзе, плаванне, ровар, лёгкія сілавыя практыкаванні. Асабліва важна захоўваць мышцы, раўнавагу і рухомасць з узростам. Не пераядаць — у доўгажыхароў часта сустракаецца ўмеранае харчаванне. Аснова рацыёну — гародніна, садавіна, бабовыя, цэльназерневыя прадукты, арэхі, рыба; менш ультраапрацаванай ежы, цукру і перапрацаванага мяса. Не курыць — гэта адзін з самых моцных фактараў. Адмова ад тытуню істотна павялічвае шанцы дажыць да сталага ўзросту без цяжкіх хвароб. Алкаголь — чым менш, тым лепш. Ідэя, што невялікая колькасць алкаголю абавязкова карысная для даўгалецця, сёння выглядае вельмі слаба абгрунтаванай. Не варта пачынаць піць «для сэрца». Сон — большасці дарослых патрэбна прыкладна 7-9 гадзін. Важныя таксама рэгулярны рэжым і адсутнасць пастаяннага недасыпання. Моцныя сацыяльныя сувязі: сям’я, сябры, суседзі, супольнасць, адчуванне патрэбнасці іншым. Сацыяльная ізаляцыя і адзінота звязаныя з горшымі вынікамі для здароўя. Мець справу, дзеля якой хочацца ўставаць раніцай. У некаторых культурах доўгажыхароў гэта (...)