Ніва № 11 (3644), 15 сакавіка 2026 г.

Што пад сподам?

Міраслаў ГРЫКА

Мае змаганні са штучным інтэлектам (ШІ) ад Google, вядома, як біцца нагамі з канём. Няхай не будзе ніякіх сумневаў — гэта я пераможаны. Пабіты, зламаны, прыніжаны. З-за гэтага я крычу... у падушку (каб не разбудзіць хатніх), бо адчуваю сябе поўным ідыётам. Але часам нават ШІ аказваецца дурнем. Я адзначаю гэта з задавальненнем нядзельнага шахматыста, які выйграе партыю ў гросмайстра на бадуне. Ці варта тады атрымліваць задавальненне ад такой перамогі? Адкажу словамі нарманскага караля Роджэра II: «Магчыма, вядома — так або не». Я прыводжу выпадак караля Роджэра, аднаго з герояў гісторыі XII стагоддзя, нездарма. Менавіта дзякуючы яму, а дакладней яго каранацыйнаму плашчу, мне ўдалося пнуць... каня. Гэта значыць, ШІ, які, несумненна, пакутаваў ад моцнага пахмелля пасля запою. Край гэтага каралеўскага плашча, які зараз знаходзіцца ў калекцыі Музея гісторыі мастацтваў у Вене, упрыгожаны надпісам на куфіцкай мове, які паведамляе нам, што плашч быў пашыты з тонкага шоўку ў тыраза ў Палерма. Штучны інтэлект без цяжкасцей паведаміў аб куфіцкай мове: «Мова з такой-та групы...» Добра, гульня прайграная. Я якраз збіраўся паставіць свайго караля на шахматную дошку, калі мяне асяніла ідэя бліскучага контрходу: «Што такое „тыраза”?» Адказ гросмайстра быў маланкавым: «Ты пытаешся пра Тырану? Значыць, Тырана — сталіца Албаніі...» і г.д. «Ты проста «гломб», — сказаў я, — я пытаюся пра тыразу!» Штучны інтэлект адказаў: «Калі гаворка (...)


поўны тэкст артыкула ў друкаваным варыянце газеты або праз тыдзень у архіўным выпуску Нівы.PDF